Rana jest to przerwanie ciągłości tkanki skórnej lub błon śluzowych, np. jamy ustnej. Rozległość i głębokość ran zależy od rodzaju urazu, jego siły i miejsca, na które działał.

• czynników mechanicznych, które powodują rany cięte, rąbane, kłute, miażdżone, postrzałowe,
  
• czynników termicznych, które wywołują oparzenia i odmrożenia,
  
• czynników chemicznych, które wywołują oparzenia chemiczne, martwicę lub rozpuszczenie tkanek,
  
• czynników elektrycznych, które wywojują oparzenia i zwęglenie tkanek.
  
  Rodzaje ran:
  
  

  Otarcie naskórka- powstaje najczęściej na skutek działania na skórę twardego, tępego narzędzia, upadku lub uderzenia o twarde chropowate podłoże; uszkodzeniu ulega tylko powierzchowna warstwa skóry.

  
  Rana cięta- powstaje w następstwie działania ostrego narzędzia (nóż, szkło). Brzegi rany są gładkie i równe, ranie towarzyszy zwykle obfite krwawienie, a wypływająca krew usuwa zanieczyszczenia, co zmniejsza ryzyko zakażenia.
  
  Rana kłuta- powstaje w wyniku zranienia ostrym, długim przedmiotem (gwóźdź, sztylet); krwawienie zewnętrzne jest zwykle niewielkie, głębokie rany mogą spowodować rozległe uszkodzenia wewnętrzne z wystąpieniem krwotoku wewnętrznego; szczególnie niebezpieczne są rany kłute klatki piersiowej oraz brzucha ze względu na możliwość uszkodzenia płuc, serca, jelit oraz dużych naczyń krwionośnych.
  
  Rana tłoczona- powstaje w wyniku uderzenia tępym narzędziem (kamień, młotek); brzegi rany są zgniecione i nierówne, krwawienie zewnętrzne jest skąpe, ponieważ naczynia krwionośne także ulegają zgnieceniu, co zwiększa ryzyko zakażenia.
  
  Rana szarpana- powstaje przy gwałtownym wyszarpnięciu wbitego przedmiotu, np. haka. Brzegi rany są nierówne, poszarpane, w dnie rany widoczna jest poszarpana tkanka mięśniowa i tłuszczowa, często występuje ubytek skóry i głębszych tkanek.
  
  Rana kąsana- jest to rana zadana zębami ludzi lub zwierząt, wiąże się z tym duże niebezpieczeństwo zakażenia ze względu na bogata florę bakteryjną jamy ustnej; szczególnie niebezpieczne wirusy wścieklizny, które wraz ze śliną zwierząt mogą wniknąć przez najdrobniejsze otarcie naskórka, nawet wtedy , gdy ukąszenie nastąpiło przez ubranie.
  
  Rana postrzałowa- może być spowodowana przez pociski z broni palnej albo przez odłamki wybuchającego pocisku. Pocisk lub odłamek może pozostać w tkankach (rana ślepa) lub przebić je na wylot (rana postrzałowa); rana wlotowa pocisku jest mała i gładka, podczas gdy rana wlotowa jest większa, o postrzępionych brzegach.
  
  Pierwsza pomoc w zranieniach:
  
  1. Zatamowanie krwotoku (w przypadku dużego krwawienia)
  2. Zabezpieczenie rany jałowym opatrunkiem:
  
• bezpośrednio na ranę kładziemy jałową gazę,
  
• całość bandażujemy bandażem dzianym,
  
• nie kładziemy na ranę waty, ligniny, chusteczek higienicznych itp.
  
• nie dotykamy rany palcami ani żadnymi środkami niejałowymi,
  
• nie usuwamy ciał obcych tkwiących w ranie,
  
• nie przemywamy ran
  3. Unieruchomienie (jeśli zranienie jest duże i dotyczy kończyny).
  4. Ułożenie poszkodowanego w pozycji przeciwwstrząsowej, aby zapobiec rozwijaniu się wstrząsu pourazowego.
  5. Kontrolowanie czynności życiowych poszkodowanego (tętno i oddech).
  6. Zapewnienie poszkodowanemu komfortu termicznego i psychicznego.
  7. Kontrolowanie tętna poniżej miejsca założenia opatrunku.