Oparzenie jest to uszkodzenie skóry oraz tkanek pod nią leżących na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych, promieniowania jonizującego lub prądu elektrycznego. W zależności od czynnika uszkadzającego oparzenia dzieli się na:

• termiczne,
  
• chemiczne,
  
• popromienne,
  
• elektryczne.
  
  W zależności od głębokości oparzenia wyróżniamy 3 stopnie:
  
• stopień I- objawem jest zaczerwienienie skóry (rumień), obrzęk i uczucie pieczenia,
  
• stopień II- za zaczerwienionej i obrzękniętej skórze pojawiają się pęcherze z żółtawym płynem surowiczym, towarzyszy temu ostry ból,
  
• stopień III- niebolesny, cechuje się martwicą całej grubości skóry, a także uszkodzeniem tkanek położonych głębiej (mięśnie, ścięgna), skrajną postacią oparzenia jest zwęglenie tkanek.
  
  Pierwsza pomoc:
  
  
• przy każdym oparzeniu należy przyjąć zasadę, że jest ono cięższe niż się wydaje na pierwszy rzut oka,
  
• jeżeli na kimś zapali się ubranie, należy palącego się przewrócić, okryć kocem i poturlać po ziemi, a po ugaszeniu płomieni pozostawić w pozycji zastanej,
  
• w przypadku oparzenia ręki należy zdjąć z palców pierścionki i zegarek (wykonujemy to tylko bezpośrednio po oparzeniu),
  
• jeżeli odzież przylgnęła do ciała nie odrywamy jej,
  
• oparzone miejsce schładzamy zimną wodą, kierując strumień powyżej rany przez około 15-20 minut (w przypadku oparzeń oka okres schładzania jest dłuższy).
  
• Ranę osłaniamy jałowym opatrunkiem (nie może on wywierać żadnego nacisku na miejsce oparzenia),
  
• w przypadku oparzeń oka opatrunek wykonujemy na obie gałki oczne,
  
• przytomnego poszkodowanego z rozległymi poparzeniami należy ułożyć w pozycji autoprzetoczeniowej (działanie przeciwwstrząsowej),
  
• poszkodowanemu należy podawać do picia letnia napoje, w celu uzupełnienia ubytków płynów w organizmie,
  
• poszkodowanemu zapewniamy komfort termiczny i wsparcie psychiczne, w razie potrzeby wzywamy lekarza,
  
• pęcherzy z płynem surowiczym nie przekłuwamy.
  
  Jako ciężkie oparzenia, które wymagają konsultacji lekarskiej traktujemy:
  
• oparzenia przekraczające 3 % powierzchni ciała (powierzchnia równa dłoni stanowi 1%),
  
• oparzenia twarzy, szyi i klatki piersiowej, krocza,
  
• oparzenia II i III stopnia.
  
  UWAGA!!!
  
  Jeżeli przyjmiemy powierzchnię skóry człowieka za 100 % to:
  
• głowa zajmuje 9 %,
  
• kończyny górne po 9 %,
  
• kończyny dolne po 18 %,
  
• krocze 1 %,
  
• klatka piersiowa 18 &,
  
• plecy 18 %.
  
  
  Oparzenia chemiczne:
  
  
  

  Są one następstwem działania na skórę stężonych kwasów, zasad (ługów) oraz soli i innych substancji chemicznych. Głębokość i wielkość uszkodzeń zależy od rodzaju substancji, jej stężenia i czasu działania. Dodatkowo niektóre substancje chemiczne jak: fenol, sole rtęci mogą wchłaniać się do organizmu, powodując ogólne zatrucie. Oparzenia kwasami (spowodowana najczęściej kwasem siarkowym lub solnym) wywołują na skórze strupy o różnym zabarwieniu., które powstają jako wynik koagulacji białka. Oparzenia ługami sa najczęściej sutkiem działania na tkankę zasady sodowej., potasowej lub wapna niegaszonego. Na skórze pojawia się miękki, wilgotny strup o białawym zabarwieniu, jako wynik rozpuszczenia białek i głębokiego uszkodzenia tkanek.

  
  
  Pierwsza pomoc:
  
  
• oddzielić poszkodowanego od substancji żrącej (zdjąć przesiąkniętą nią odzież, o ile nie jest przyklejona do skóry),
  
• pamiętajmy o swoim bezpieczeństwie,
  
• nie zobojętniać substancji powodującej oparzenie,
  
• jak najszybciej zmyć szkodliwą substancję duża ilością chłodnej wody (z wyjątkiem oparzeń wapnem niegaszonym, gdzie najpierw mechanicznie usuwamy wapno, a następnie spłukujemy pod mocnym strumieniem wody) tak aby spływała po ciele jak najkrótszą drogą,
  
• na oparzone miejsce nałożyć jałowy opatrunek osłaniający,
  
• wezwać pomoc lekarską i pozostać z poszkodowanym, zapewniając mu wsparcie psychiczne i komfort termiczny,
  
• zabezpieczyć opakowanie i resztki substancji żrącej (jeżeli jest to możliwe).
  
  
  Odmrożenia:
  
  
  

  Odmrożenia są to uszkodzenia skóry i tkanek pod nią leżących, wywołane działaniem niskiej temperatury. Odmrożeniu ulegają okolice tkanek o zwolnionym i utrudnionym krążeniu: palce rąk, nóg, nos, policzki, małżowiny uszne.

  
  
  Rozróżniamy trzy stopnie odmrożeń:
  
  
• stopień I- charakteryzuje się zaczerwienieniem , obrzękiem oraz uczuciem pieczenia i drętwienia,
  
• stopień II- cechuje go znacznie większe zasinienie i obrzęk, dodatkowo pojawiają się pęcherze wypełnione płynem surowiczym lub surowiczo-krwistym,
  
• stopień III- charakteryzuje się martwicą skóry , która przyjmuje sinawo-purpurowe zabarwienie.
  
  Pierwsza pomoc:
  
  
• poszkodowanego przenieść do ciepłego pomieszczenia,
  
• rozluźnić ubranie uciskające obrzęknięte miejsca, ściągnąć przemoczoną i zmrożoną odzież,
  
• nie wolno nacierać odmrożonych miejsc śniegiem ani alkoholem,
  
• można poszkodowanemu podać do picia mocno osłodzone, gorące napoje,
  
• nie należy podawać poszkodowanemu alkoholu ani pozwolić palić,
  
• jeżeli na skórze występują pęcherze czy grożące martwicą sine przebarwienia zakładamy na nie jałowy opatrunek i niezwłocznie kontaktujemy się z lekarzem,
  
• odmrożona część ciała wkładamy do zimnej wody, a następnie powoli i stopniowo podwyższamy temperaturę wody, do temperatury pokojowej (cały proces powinien trwać 20-30 minut).